Wanneer een coach, wanneer een psycholoog?
De psycholoog stelt de diagnose en behandelt de stoornis. De coach behandelt niet, maar leert de medewerker er praktisch mee omgaan: concrete tools en vaardigheden om klachten of een stoornis draagbaar te maken in werk en dagelijkse belasting — en waar mogelijk tot beter functioneren te komen dan daarvoor. Ze sluiten elkaar dus niet uit.
Coach naast psycholoog
| Thema | Coach | Psycholoog / GGZ |
|---|---|---|
| Diagnose | Stelt geen diagnose; werkt met wat er is | Stelt de diagnose en behandelt de stoornis |
| Doel van de begeleiding | Tools en vaardigheden om met klachten of een stoornis om te gaan, draagbaar te maken en beter te functioneren dan daarvoor | Klachtreductie en behandeling van de onderliggende stoornis |
| Soort begeleiding | Maatwerk: lichaamsgericht, cognitief én leefstijl | Overwegend cognitief |
| Informatiestroom | Terugkoppeling aan werkgever, arboarts en belanghebbenden binnen de AVG | Geen externe verstrekking |
| Wachttijd | Geen wachttijd, start vanaf dag één | Vaak maanden wachttijd in de GGZ |
| Bekostiging | Werkgever of collectieve verzuimverzekeraar (Wet verbetering poortwachter) | GGZ via zorgverzekeraar, of particulier / via het bedrijf |
Route via de advieskaart
De beslishulp begint met een veiligheidscheck en sluit daarna eerst lichamelijke oorzaken en een arbeidsconflict uit, voordat de keuze coach of psycholoog aan bod komt. Daarna volgen aard, oorsprong, functioneren, verzuimstatus, duur, voorgeschiedenis, een eventuele 4DKL-score en de bekostiging. Elk advies sluit af met een herbeoordelingstermijn en wat u in het dossier vastlegt.
Stress → coaching
Overspannenheid, burn-out, life event of overbelasting, werk- of privégerelateerd. Maatwerk: lichaamsgericht, cognitief en leefstijl. Geen wachttijd; starten vanaf dag één voorkomt kosten en onnodig leed.
Stoornis → psycholoog én coach
ADHD, bipolaire stoornis, psychose, ernstige depressie of angststoornis. Diagnose en behandeling via de GGZ — POH-GGZ of basis-GGZ bij lichtere klachten, specialistische GGZ bij een complex beeld. Coaching loopt parallel voor werkhervatting, belastbaarheid en praktische handvatten tijdens de vaak maandenlange wachttijd.
Alarmsignalen → GGZ met voorrang
Suïcidale gedachten, psychose, ernstige verslaving, PTSS-beeld, acute crisis of vastgelopen rouw: verwijs via de huisarts, bij acuut gevaar de crisisdienst. Coaching is dan geen alternatief. Gewone rouw hoort hier niet: die past bij coaching of bedrijfsmaatschappelijk werk.
Lichamelijke oorzaken → eerst uitsluiten
Slaapstoornis, schildklier, bloedarmoede, medicatie, alcohol- of drugsgebruik en langdurige pijn geven een beeld dat sterk op stress of een stoornis lijkt. Zijn die nog niet onderzocht, dan gaat de medewerker eerst naar de huisarts — anders start het verkeerde traject.
Nog onduidelijk → nadere beoordeling
Is het beeld diffuus, dan volgt eerst nadere beoordeling; de 4DKL scherpt dat snel aan. Bij uitval, klachten langer dan drie maanden, een GGZ-voorgeschiedenis of een verhoogde score op depressie of angst vraagt u diagnostiek aan én start u alvast coaching, zodat de medewerker niet stilvalt tijdens de wachttijd.
Arbeidsconflict → mediation
Bij een open conflict lost begeleiding van de medewerker de situatie niet op. Werk volgens de STECR-werkwijzer: benoem het conflict, scheid ziekte van conflict, overweeg een korte time-out en zet mediation in. Coaching kan er parallel naast lopen voor belastbaarheid en gespreksvoering.
Life events → praktische ondersteuning
Verlies, scheiding, mantelzorg, financiële zorgen of huisvesting: hier helpt eerst bedrijfsmaatschappelijk werk, schuldhulp of mantelzorgondersteuning, zodat de bron van de belasting afneemt. Coaching komt daarnaast van pas om het te dragen en het werk overeind te houden.
Verzuim en poortwachter
De verzuimstatus bepaalt de urgentie: probleemanalyse in week 6, plan van aanpak in week 8, de 42e-weeksmelding en de eerstejaarsevaluatie. Het advies benoemt de mijlpaal die op dat moment in beeld komt.
Bekostiging
Een burn-out hersteltraject of uitval door hoge stress wordt niet vergoed door de zorgverzekering. Volgens de Wet verbetering poortwachter is de werkgever en/of de collectieve verzuimverzekeraar verantwoordelijk voor de kosten.
Casus beschrijven (AI)
Bij het menu-item Casus (AI) typt u de situatie van de medewerker in eigen woorden — bijvoorbeeld bij een ingewikkelde of gemengde casus. Het model geeft dan een onderbouwde eerste indicatie: coaching, psycholoog/GGZ, beide parallel of eerst nadere diagnostiek. U ontvangt daarnaast de rol van de coach en van de psycholoog, aandachtspunten, vervolgvragen voor het gesprek en een notitie over bekostiging. Het resultaat is direct printbaar of op te slaan als PDF voor in het dossier. Er worden geen gegevens opgeslagen en de indicatie is ondersteunend: de professionele afweging blijft bij u als bedrijfsarts.
4-dkl — de klachtenlijst voor bedrijfsartsen
Via de knop 4-dkl in het menu opent de Vierdimensionale Klachtenlijst (4DKL) direct in de tool. Met deze gevalideerde vragenlijst brengt u in vier dimensies in kaart hoe het de medewerker gaat: distress, depressie, angst en somatisatie. De uitkomsten ondersteunen uw afweging tussen coaching en psycholoog/GGZ — een verhoogde score op depressie of angst wijst richting nader diagnostisch onderzoek door de GGZ, terwijl distress zonder stoornisbeeld goed te behandelen is met coaching. U kunt de lijst invullen en de resultaten direct naast uw advies leggen; de pop-up is vrijwel schermvullend en op elk moment te sluiten.